SCHIJN
In januari 2025 speelde het UvA-Orkest J.Pzn Sweelinck onder leiding van gloednieuwe dirigent Jurjen Hempel een spectaculair programma met als thema ‘SCHIJN’.
Op 17 januari in De Duif en op 18 januari in de PHIL Haarlem liet Sweelinck met het bijzondere programma horen dat de werkelijkheid vaak anders is dan ze op het eerste gezicht lijkt. Tsjaikovski schreef zijn Vioolconcert in D namelijk voor (en gedeeltelijk samen met) zijn geliefde, die een man was. Omdat homoseksualiteit niet geaccepteerd werd in de maatschappij kon hij het stuk echter niet aan hem opdragen. Hij was genoodzaakt om de schijn op te houden en het op te dragen aan iemand anders.
Ook zijn landgenoot Sjostakovitsj voelde veel druk van buitenaf en werd gecontroleerd door Stalins strenge regime. Stalin verwachtte van de Negende symfonie dat het de overwinning van de Tweede Wereldoorlog zou vieren, niet denkend aan de miljoenen doden die het met zich meebracht voor zowel Rusland als de rest van Europa. Om deze reden schreef Sjostakovitsj een sarcastisch, ironisch geraamte van een symfonie waarin hij, onder andere Joodse elementen en melodieën verwerkte. Hiermee scheen hij licht op de vele slachtoffers die de oorlog had gekost.
In Rossini’s Ouvertüre ‘Guillaume Tell’ heeft ‘schijn’ een andere betekenis. In deze opera staat de held Guillaume Tell centraal, die zijn land redt van onderdrukking. Hierbij wordt storm gebruikt als een metafoor voor oorlog, wat heel letterlijk te horen is in de Ouvertüre. De held zorgt er echter voor dat de zon weer gaat schijnen na een hoop ellende.
Tot slot vertelt Wagenaars ‘De getemde feeks’ het verhaal van Katarina, een vrouw die een sterke mening heeft, eigenwijs is en het vertikt om een passieve rol aan te nemen tegenover haar man, Petruchio. In dit verhaal van Shakespeare wordt ze echter weggezet als een feeks die getemd moet worden. ‘Vermomming’ is een groot motief in het verhaal, waarbij personages de schijn ophouden om de grenzen van sociaaleconomische klassen en maatschappelijke normen te overschrijden.
Noa Wildschut
De Nederlandse violiste Noa Wildschut (2001) staat op 23-jarige leeftijd al bekend als een van de meest veelbelovende musici van haar generatie. Haar solodebuut maakte ze op zevenjarige leeftijd in Het Concertgebouw en sindsdien is ze een veelgevraagde soliste in binnen- en buitenland. Noa heeft les gehad van gerenommeerde docenten zoals Vera Beths en Antje Weithaas. Afgelopen jaren schitterde ze als soliste met orkesten zoals het Tonhalle-Orchester Zürich, Royal Philharmonic Orchestra, en het Rotterdams Philharmonisch Orkest. Daarnaast bracht ze in 2017 haar debuutalbum uit. Voor haar spel en musicaliteit ontving Noa verschillende prijzen zoals de Concertgebouw Young Talent Award in 2013 en de WEMAG-solistenprijs in 2018.
Programma
Johan Wagenaar - De getemde feeks
Pjotr Iljitsj Tsjaikovski - Vioolconcert in D-groot
Met soliste: Noa Wildschut
Gioachino Rossini - Ouvertüre ‘Guillaume Tell’
Dmitri Sjostakovitsj - Symfonie no. 9
